Andrzej Beryt

Biografia

Andrzej Beryt (ur. 11. lipca 1938 w Poznaniu, zm. 6. stycznia 2021 w Poznaniu) – historyk sztuki, muzealnik, popularyzator wiedzy o II wojnie światowej

Wieloletni dyrektor Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie z pasją zajmował się upamiętnieniem ofiar i udokumentowaniem wydarzeń w Wielkopolsce podczas okupacji niemieckiej. Organizował wystawy, spotkania z byłymi więźniami i przedstawicielami organizacji kombatanckich. Kierował pracami związanymi ze zbieraniem i inwentaryzacją dokumentów oraz propagowaniem wiedzy o II wojnie światowej poprzez publikacje i międzynarodowe spotkania z młodzieżą. Muzeum zajmowało się także udokumentowaniem losów żydowskich więźniów w 140 obozach pracy przymusowej na terenie Wielkopolski.
Był pomysłodawcą pomnika-lapidarium przy wojennej kwaterze żydowskiej na cmentarzu komunalnym Miłostowo i darczyńcą pomnika na terenie Muzeum ku pamięci Żydów pracujących przy budowie autostrady w latach 1941-1943.
Jako sekretarz Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Poznaniu (1991-1996) koordynował i realizował wiele zadań związanych z upamiętnianiem postaci i wydarzeń historycznych.
Był członkiem (1984 – 1986) i starszym specjalistą (1986 – 1990) Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich, dla której opracował dokumenty dotyczące eksterminacji Żydów na podstawie zbiorów Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie.
Pracę muzealnika zaczął w 1976 r. w Muzeum Ruchu Robotniczego im. Marcina Kasprzaka w Poznaniu. Jego zadania obejmowały m.in. tworzenie placówek muzealnych w Forcie VII i byłym obozie w Żabikowie wraz z przygotowaniem koncepcji stałych ekspozycji.
Realizację zadań ułatwiało mu wszechstronne wykształcenie (technikum budowlano-drogowe, ukończone studium historii sztuki na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i podyplomowe studium muzeologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie) oraz doświadczenie zawodowe w różnych poznańskich placówkach: w Instytucie Technologii Drewna, w Przedsiębiorstwie Robót Kolejowych nr. 10, w P.P. Pracowni konserwacji Zabytków na terenie województw poznańskiego i zielonogórskiego oraz w Pałacu Kultury (obecnie Centrum Kultury ZAMEK).
Andrzej Beryt był inicjatorem wielu nowatorskich działań, a także współtwórcą i aktywnym członkiem wielu stowarzyszeń. Był człowiekiem życzliwym, otwartym, oczytanym i bardzo towarzyskim. Głęboko wierzył, że przez edukację można kształtować ludzkie postawy i zapobiegać rozpowszechnianiu antysemityzmu i rasizmu.
Pochodząc z zasymilowanej rodziny żydowskiej, stworzył w 1990 r. Towarzystwo Polsko-Żydowskie w Poznaniu. W 1996 r. został dyrektorem poznańskiej filii Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach, w 1998 r. wiceprzewodniczącym Niezależnej Izraelickiej Gminy Wyznaniowej w Poznaniu (założonej przez niego w 1998 r., rozwiązanej z inicjatywy Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej w 2014 r.) Był członkiem Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu i Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej.
Został pochowany w pobliżu wojennej kwatery żydowskiej i lapidarium na komunalnym cmentarzu w Miłostowie.
Wybrane odznaczenia:
– Odznaka honorowa za zasługi w rozwoju województwa poznańskiego (1979)
– Odznaka honorowa miasta Poznania (1980)
– Odznak honorowa za zasługi w rozwoju województwa zielonogórskiego (1984)
– Pośmiertnie: Nagroda Specjalna w konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku w Wielkopolsce „Izabella” (2019-2020) za wybitny wkład w rozwój Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie i popularyzację wiedzy na temat II wojny światowej